^{#smrgKİTABEVİ} Anneme Mektuplar -

“Ağır bir taş gibi oturdu Anneme Mektuplar yüreğimin üstüne yıllarca. Eserin yayınlanmış şekli elime geçince ruh dinginliği içinde buldum kendimi -taş aniden kaldırıldı, yara kapandı, ve üstüme hoş bir hafiflik kondu... Bugüne değin söylemek istediğim şeyleri -beni mutlandıran, beni üzen, beni ayakta tutan ve yaşamama yardım eden şeyleri- Anneme Mektuplar'da söyledim... Anneme Mektuplar'a döktüğüm sevgi ve heyecanı annem bana yirmi yıl içinde nasıl aşıladıysa, aynı sevgi ve heyecanı neredeyse kırkbeş yıl boyunca benden esirgemedi Regina. Sırf bu yüzden onun öğretmen Akimova'nın kişiliğinde kendini aramasını tabiî buluyorum. Ya Saf, ve Saf'ın annesinin kişiliklerinde kimler saklı? Edebiyat çevrelerinde çok tekrarlanan bir soru ve soruya ünlü bir cevap var: Flaubert'e, Madame Bovary kim? diye sormuşlar; Flaubert de Madame Bovary benim diye cevaplamış soruyu. Şimdi ben kalkar da Anneme Mektuplar'ın Saf'ı (veya Topkayacı'sı) benim dersem, okur inanır mı acaba?.. Oysa değilim... O kişilikleri kendi ruhumda ve kendi içimde taşıdım uzun yıllar. Sonra başkalarının tanımaları gereğini duydum ve özledim, ve onları kendi ruhum ve dimağımdan çıkarıp okura sundum.” (Cengiz Dağcı, Temmuz 1988)

İlk kez 1988'de yayımlanan bu roman, konu örgüsü itibarıyla çapraşık hiçbir kurgu öğesi taşımayan, sade, günlük hayat içinde yürüyen bir aşk hikâyesidir. Her bölüm, anne'ye yazılan bir mektuptan ibarettir ve roman on beş bölümdür. Mektuplar, uzak bir yerden anne'ye yazılmaktadır. Geri dönüşlerle kendi hikâyesine geçmeden önce, o gün ve yaşadığı uzak çevre hakkında, annesine ilgi çekici gelebilecek şeyler anlatır: Bu anlatılar aynı zamanda kendi hikâyesine geçişin çağrışım noktaları yahut farklı bir dönem ve mekânın zıt renkli bir arka planını oluşturur.

Ortaokuldayken başlayan bu aşk hikâyesinin kahramanları ve mekânı yine Kızıltaş Köyü, Gurzuf, Akmescit ve insanlarıdır. Dr. Zemine gibi bir kısmı Cengiz Dağcı'nın yaşayan akrabalarıdır. Tahmin edilebileceği gibi, bu aşk biraz çocuksu, biraz romantik, ama o kadar derin bir temiz duygu yumağıdır. Uzun yıllar sonra anlatılan bu aşk, anlatıcının dilinde Gurzuf'un, Kızıltaş'ın bağlarının ve ora insanlarının sevgisine dönüşüyor da denilebilir; o iç titreten hasret, Sâfiye'ye değil artık hayallerini süslüyen annesinedir diye de bakılabilir.

Bu romanda, üslubun anlatılanla uyumu olağanüstüdür; duygulu, temiz ve derin bir anlatış.