^#smrgSAHAF Balkanlar'da İsyan: Osmanlı - İngiliz Rekabeti, Bosna - Hersek ve Bulgaristan'daki Ayaklanmalar ( 1875 - 1876 ) - 2005

Balkanlar, tarihin hemen her döneminde dünya siyasi hayatında ve uluslar arası ilişkilerde önemli bir yere sahip olmuştur. Bu nedenle, kuzeybatı Anadolu bölgesinde ortaya çıkan Osmanlı Beyliği'ni bir dünya imparatorluğuna taşıyan ve bu İmparatorluğun çöküşünü hazırlayan faktörler de büyük ölçüde bu coğrafyada saklıdır. Fransız İhtilali'nden sonra ulus-devlet modellerinin ortaya çıkmaya başladığı 19. yüzyıla gelindiğinde Balkanlar, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki farklı din ve ırka mensup uluslarının bağımsızlık mücadelesine giriştiği bir kriz bölgesi, büyük güçlerin nüfuz ve yayılma sahası haline gelmiştir. Bu bakımdan Balkanlar, bir taraftan 18. yüzyıldan itibaren Akdeniz'deki çıkarları ve Hint yolunu güvence altına almak isteyen İngiltere için, diğer taraftan bir büyük devletin yanında yer alarak "denge" politikasıyla varlığını devam ettirmek isteyen Osmanlı İmparatorluğu için giderek daha önemli hale gelmiştir. Böylece; Balkanlar, özellikle Rus yayılmacılığına karşı çıkarları örtüşen iki imparatorluğun dış politikasında, yüzyılın son çeyreğine girerken Bosna-Hersek, Bulgaristan ayaklanmalarıyla belirleyici bir öğe haline gelmiştir. Söz konusu ayaklanmalar, bir yandan İngiliz dış politikasını açık bir şekilde değişime zorlarken, diğer yandan Osmanlı İmparatorluğu'nu 1876'da Sırbistan ve Karadağ'la, daha sonra da Rusya ile savaşa (1877-1878) sürükleyerek bir oBalkan krizi haline dönüştürmüştür. Bu kriz, Osmanlı Balkanları'nın elden çıkmasının başlangıcı olmakla kalmamış, aynı zamanda Berlin Antlaşması ile Avrupa devletler dengesi ve düzenine yeni bir boyut getirmiştir. Böylece; 18751878'in Balkan Krizi, emperyalist devletlerin nüfuz ve çıkarlarının toplandığı bölge haline gelen Osmanlı İmparatorluğu'nun geleceğini belirleyen ve sonunu hazırlayan bir etken olmuştur. (Arka kapaktan)