^{#smrgKİTABEVİ} Doğu Anadolu Halk Kültürü - Töreler Törenler İnançlar ve Oyunlar -

Bir toplumun kültürel belleği, yalnızca yazılı kaynaklarda değil; kuşaktan kuşağa aktarılan törelerde, törenlerde, inançlarda, oyunlarda ve gündelik hayatın ayrıntılarında yaşar. Doğu Anadolu Halk Kültürü, bu belleğin izini süren kapsamlı ve özgün bir halkbilimi çalışmasıdır.

Temelini Kars ve Erzurum yörelerinden derlenen kültürel malzemenin oluşturduğu eser, Doğu Anadolu insanının hayatı anlamlandırma ve toplumsal ilişkilerini düzenleme biçimlerini bütünlüklü bir bakışla ele alıyor. Kız beğenmeden beşik kertmesine, nişandan düğüne; doğum çevresinde gelişen uygulamalardan çocukluk dönemine; bayramlardan uğurlama ve karşılama törenlerine kadar insan hayatının önemli eşikleri, ayrıntılarıyla aktarılıyor.

Kitapta düğün yemekleri, kına geceleri, çeyiz gelenekleri, halk oyunları, kirvelik, sünnet, Nevruz ve Hıdırellez gibi toplumsal hayatı biçimlendiren pek çok gelenek inceleniyor. Ölüm, hac ve askerlik çevresinde oluşan törenlerin yanı sıra nazar, al basması, yatır ziyaretleri, yağmur duası, cinler, periler, düşler ve doğa varlıklarıyla ilgili inanışlar da halkın dünyayı algılama biçimi içinde değerlendiriliyor. Seyirlik oyunlar ve çocuk oyunları ise kültürel aktarımın eğlenceyle birleşen canlı örnekleri olarak okura sunuluyor. Dede Korkut anlatılarından Azerbaycan, İran ve Irak coğrafyalarıyla kurulan kültürel bağlara kadar uzanan çalışma, Doğu Anadolu halk kültürünün tarihsel kaynaklarını ve etkileşim alanlarını da araştırıyor. Böylece gelenekler, geçmişte kalmış değişmez kalıplar olarak değil; toplumsal koşullar içinde oluşan, dönüşen ve yaşamaya devam eden kültürel değerler olarak ele alınıyor.

Turan Keser'in gözlem, araştırma ve deneyimlerine dayanan Doğu Anadolu Halk Kültürü, yitmekte olan ortak mirası kayıt altına alırken okuru Doğu Anadolu'nun zengin, katmanlı ve dirençli kültür dünyasıyla buluşturuyor. Halkbilimi araştırmacıları kadar kendi kültürel köklerini tanımak isteyen herkes için değerli bir başvuru kaynağı sunuyor.