^#smrgSAHAF Josef Koudelka: Retrospektif = Retrospective -

Fotoğrafçılık konusunda görüş bildirmekte tedbirli davranırım çoğu kez. Birincisi, bu tür yorumlar her zaman yanlış anlaşılmaya açıktır. Bunun da ötesinde, bugünkü işlerim konusunda yaptığım yorumlar yüzünden gelecekte kendi kendimi kısıtlama riskini almak istemem. Yaşam sürekli değişiyor ve ben de kendi adıma bu değişmi yaşayabilmek için koşulsuz bir özgürlük istiyorum. Birkaç dil biliyorum fakat hiçbir dilde kendimi yeterli bir biçimde ifade edebildiğimi düşünmüyorum. Bu kısa metin, editörümle benim ortak çalışmamızın bir ürünü. Çekoslaovakya'dan ayrılıp da kendimi farklı bir ülkede bulduğumda fotoğraflarım üzerine konuşmak yalnızca dil eksikliğinden kaynaklanmıyordu; gerçekte işlerimi tartışmak gibi bir alışkanlığım yoktu. Kendimi fotoğraf üzerine söyleyecek önemli şeyleri olan biri gibi görmedim, böylelikle de bunun üzerine bir dil geliştirme dürtüsü hissetmedim. Ancak son zamanlarda kendimi, işlerimi anlatmak için gittikçe artan bir baskı altında hissediyorum ve bir kereliğine, isteksizce de olsa, yeni beyanatlar yapmam konusundaki baskıyı azaltmak umuduyla, nasıl çalıştığımı anlatmaya karar verdim. Farklı fotoğrafçıları ne söylediklerine değil, işlerine göre değerlendiririm ve kendim de aynı şekilde değerlendirilmek isterim. (Kitabın İçinden)