^{#smrgKİTABEVİ} 18. Yüzyıl Boğaziçi Ressamları CİLTLİ - 1998

18. yüzyılda Türkler sadece Avrupa'nın genel politikasında önemli bir rol oynamakla kalmadılar; aynı zamanda edebiyat ve sanat üzerine de etki yaptılar. Bu dönemdeki ressamların Doğulu insanlara ve konulara olan ilgileri çok iyi bilindiği halde, Union Centrale des Arts Decoratif'in hazırladığı bir sergide, sarıklı kişilerle dolu önemli sayıda tablonun yer alması yine de hayretle karşılanmıştı.

Modanın bir kaprisi ile, hiç seyahat etmemiş sanatçılar ‘Türk ressamları' oluverdiler ve yaptıkları ‘Turquerie'ler onlara ün sağladı. Ama modellerini Boğaz kıyılarında ve Osmanlı İmparatorluğu'nun en uzak ülkelerinde arayan sanatçılar, yapıtları gibi unutulup gittiler. Doğu'nun ressamları içinde hemen hemen sadece Liotard hatırlanır. Fransız Turqueries ressamlarının gerçek ilham kaynağı olan J. - B. Van Mour, porselenden sevimli küçük Türkler yapan Alman sanatçılar; fırçasının hep aynı mutlulukla, bazen tatlı ve sakin Boğaziçi peyzajları, bazen de güzel Levantenler'in parıltılı ve gösterişli kostümlerini resmettiği Favray; Doğulu'nun hareketlerinin ve davranışlarının en sadık gözlemcisi Hilair; Boğaziçi'nin eşsiz ressamı Melling ve İstanbul'un büyülediği birçok Fransız ve yabancı sanatçılar unutuldular.

İlki 1903 yılında yayınlanan birçok araştırmada, bu sanatçıları, çalıştıkları ortamda, sevdikleri dünyada yaşatmaya çalıştık. Burada, araştırmalarımızı biraraya topladık ve 18. yüzyıl boyunca Türkiye'ye gelen sanatçıların yapıtları üzerine notları da ilave ettik. (Şömizden)