^{#smrgKİTABEVİ} Bizans Ermeni İlişkleri : VII. ve XIII. Yüzyıllar -

Bizans İmparatorluğu ile Ermeni toplulukları arasındaki ilişkiler, Orta Çağ Yakındoğu, Anadolu ve Kafkasya tarihinin anlaşılması bakımından temel bir araştırma alanı teşkil etmektedir. VII. yüzyıldan XIII. yüzyıla kadar uzanan yaklaşık altı asırlık dönem, yalnızca iki siyasî yapı arasındaki diplomatik temasları veya askerî çatışmaları değil; imparatorluk ideolojisinin oluşumunu, etno-dinî kimliklerin dönüşümünü, yerel aristokrasilerin siyasal rolünü, inanç temelli ayrışmaları ve toplumsal yapıların yeniden şekillenmesini de içeren çok katmanlı bir tarihsel süreci kapsamaktadır. Bu zaman dilimi boyunca Armenia coğrafyası, Roma-Bizans geleneği, İran siyasî mirası, İslam fetihleri, Türk göçleri ve Haçlı Seferleri gibi farklı tarihsel dinamiklerin kesişim noktasında yer almış; bu durum Bizans–Ermeni ilişkilerini istikrarlı bir komşuluk ilişkisinden ziyade, sürekli yeniden tanımlanan, müzakere edilen ve çoğu zaman kırılgan bir etkileşim alanına dönüştürmüştür.