^{#smrgKİTABEVİ} Gladyatör Dövüşleri ve Diğer Sapkın Eğlenceler Üzerine -

Roma İmparatorluğu'dan oyunlar dendiğinde birbirinden oldukça farklı bir dizi halk eğlencesi anlaşılmaktaydı. Bunlardan ilki sirkte gerçekleştirilen atlı araba yarışlarıydı; bunlar genellikle kansız fakat dramatik geçer, farklı renkleri taşıyan arabaların pistdeki mücadelesinden oluşurdu. Bunu, amfitiyatrodaki arenada gerçekleşen gladyatör ve hayvan dövüşleri takip etmekteydi ki, bunun içine ölüme mahkum edilenlerin - ki bunlar arasında hristiyanlar da bulunmaktaydı - vahşi hayvanların ya da gladyatörlerin önüne atılması da girmekteydi. Pekçok değişik yazarın belirttiği gibi, oyunların en kanlısı ve en sevileni bunlardı. İmparatorluk döneminde bunlara Antik Yunan'dan getirilen spor müsabakaları eklendi ki, bunların en sevilenleri güreş, boks ve pankrasyon adı verilen karma dövüş türüydü. Bu disiplinlerin kahramanları vücudları tahrip olmuş ve özel beslenme ile vücudu sıradışı ölçüler kazanmış profesyonel sporculardı. Bu üç oyun çeşidine ek olarak bir de, yine Yunan kültüründen ithal edilmiş olan sahne sanatları vardı. Daha İ.Ö. 3. yüzyılda Yunan trajedi ve komedileri latinceye çevrilip, sergilenmeye başlamış ve giderek artan bir beğeni kazanmışlardı. Bunlara mim, pandomim ve atellena olarak adlandırılan sahne gösterileri ekleniyordu. Özellikle mim ve maskelerle sergilenen atellana kırsal yaşamı, köylüleri temsil eden karakterleri içeren komedilerden, belaltı şakalardan, erotik performanslardan ve basit macera öykülerinden oluşuyordu.