^{#smrgKİTABEVİ} Doğal Dil İşleme ve Büyük Dil Modelleri - Yapay Zekâ ve Büyük Veri Kitap Serisi - 6 - 2025

Yapay Zekâ ve Büyük Veri Kitap Serisi; ülkemizde büyük veri ve yapay zekâ konusunda açık kaynak veri, kod, kitap, proje, doküman gibi kaynakların artırılmasına yönelik olarak başlatılmış olan bir açık kaynak kitap hazırlama projesidir. Bu kitap serisi ile üniversiteler başta olmak üzere bu alanlarda; bilgi birikimi, deneyimi ve uzmanlığı olanların bir araya getirilmesi ve yerli ve millî teknolojiler geliştirilmesine katkılar sağlanması amacıyla ülke için açık kaynak içerik oluşturması ve verilerden değer üretilmesi hedeflenmektedir. Açık kaynak yaklaşımların; ülkelerin gelişimine büyük katkı sağladığı, yapılan işlerin ve çalışmaların gerek nitelik gerekse niceliğini artırdığı, dijital dönüşümün faydaya dönüştürülmesinde çarpan etkisine sahip olduğu ve ülkelerin bilimsel gelişmelerini hızlandırdığı, özellikle de açık kaynak yaklaşımların bilimsel çalışmaların artmasına katkısının %65'lere kadar yükseldiği bilinmektedir. Dolayısıyla açık kaynak ortam ve sayılarının artırılması, açık bilim çalışmalarının yaygınlaştırılması, veri paylaşım kültürünün oluşması, ortak çalışma ortamlarının açılması, yeni başarılı modellerin, ürünlerin ve çalışmaların yapılmasının önünü açacağı, ülkemizde de “Açık Bilim Felsefe”nin yaygınlaşmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Bu kitap, serinin altıncı cildi olup doğal dil işleme ve büyük dil modelleri alanında kapsamlı ve güncel bir başvuru kaynağı oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu ciltte; Doğal Dil İşleme (Dün ve Bugünü), Dil Biliminin Temelleri ve Metin Yapısı, Metin Analiz Yöntemleri Ön İşleme Teknikleri, Kelime Temsilleri ve Gömme Yöntemleri, Derin Öğrenme ve Doğal Dil İşleme, Metin Ön İşleme Teknikleri, İstatistiksel Doğal Dil İşleme Yaklaşımları, Makine Öğrenmesi ve Doğal Dil İşleme, Dönüştürücü (Transformer) Mimarisi ve Dikkat (Attention) Mekanizması, Büyük Dil Modellerine Genel Bakış, Transfer Öğrenme ve İnce Ayar, Büyük ve Çok Modlu Üretici Yapay Zekâ Modelleri, Etmen (Ajan) Tabanlı Yapay Zekâ, Doğal ve Büyük Dil Model Uygulamaları ve Örnekleri, Otomatik Konuşma Tanımada Üretken Yapay Zekâ ve Üretken Yapay Zekâ ve Etik gibi temel NLP yöntemlerinden büyük dil modellerine, metin madenciliğinden duygu analizine, bilgi çıkarımdan çok modlu dil modellerine kadar geniş bir yelpazede içerik sunulmaktadır. Türkiye'de NLP ve üretken yapay zekâ alanında yürütülen çalışmaları desteklemesi, yeni projelere ilham vermesi, ulusal ekosisteme katkı sağlaması, ve açık erişim yaklaşımıyla daha fazla araştırmacının bilgiye ulaşmasına olanak tanıması hedeflenmektedir.

Yapay Zekâ ve Büyük Veri Kitap Serisi'nin; ülkemizde yapay zekâ ve büyük veri biliminin gelişmesine ve özellikle bu alanda daha çok Türkçe içerik üretilmesine katkılar sağlaması beklenmektedir.

Her şey, veriden değer üreten Türkiye için...

Yazarlar
Ali Duran, Bahadır Özen, Bilgehan Arslan, Ebru Aydoğan, Elvan Duman, Engin Demir, Eşref Adalı, Kazım Kıldız, Mehmet Bozdemir, Mehmet Korkmaz, Metin Bilgin, Murat Eser, Mustafa Kocakulak, Zeki Çıplak