^{#smrgKİTABEVİ} Millet Nedir -

“İnsan ne ırkının, ne dilinin, ne dininin, ne nehirlerin akışının, ne de sıradağların doğrultusunun kölesidir. Zihni selim ve kalbi sıcak insanlardan müteşekkil büyük bir topluluk, millet denilen bir vicdan yaratır. Bu vicdan, ferdin bir topluluk lehine kendinden feragat etmesini gerektiren fedakârlıklarla gücünü kanıtladığı müddetçe meşrudur ve var olma hakkına sahiptir.”

“Farklı ve çoğu zaman birbirine zıt nitelikleriyle milletler, medeniyetin ortak eserine hizmet ederler; hepsi, neticede ulaştığımız en yüce ideal gerçeklik olan o büyük insanlık konserine birer nota taşırlar. Tek başlarına kaldıklarında zayıf tarafları vardır.

Kendi kendime sık sık derim ki: Milletlerde “nitelik” sayılan kusurlara sahip olan, boş bir haşmetle beslenen, bu derece kıskanç, bencil ve kavgacı olan, kılıcını çekmeden hiçbir şeye tahammül edemeyen bir fert, insanların en çekilmezi olurdu. Fakat ayrıntılardaki tüm bu uyumsuzluklar, bütünün içinde kaybolur. Zavallı insanlık, ne kadar çok acı çektin! Daha nice sınavlar seni bekliyor! Hikmetin ruhu, yoluna serilmiş sayısız tehlikeden seni korumak için sana rehberlik etsin!”