^{#smrgKİTABEVİ} Şah İsmail : Safevi Kızılbaş Devleti - 2026

Safevi Kızılbaş Devleti, tarikattan devlete doğru bir süreç izlemiştir. Şah İsmail'in büyük dedesi Şeyh Safiyüddin Safi tarafından 1301'de Erdebil'de kurulan Safevi tarikatı ilk dönemlerinde daha çok Azerbaycan, İran, Anadolu, Suriye ve Irak bölgesinde hem elitler hem de halk kitleleri üzerinde oldukça etkili olmuştur. Safevi tarikatı kuruluşundan Şeyh Cüneyd'in tarikat postuna oturduğu 1447'ye kadar Hz. Ali sevgisine dayanan standart sufi bir tarikat yapısında faaliyetlerini sürdürmüştür. Safevi tarikatının Şeyh Cüneyd ile birlikte “Safevi sufi tarikatı”ndan “Safevi hareketi”ne dönüştüğü kaydedilir. Safevi Kızılbaş Devleti'ne giden yol Şeyh Cüneyd'in 1449'da Erdebil'den Cihanşah tarafından sürgün edilmesi, Anadolu ve Suriye'nin kuzeyinde Türkmen aşiretlerle buluşmasıyla başlar. Bir bakıma, Cüneyd'in Şeyhliği, yarım yüz yıl sonra Şah İsmail liderliğinde “Safevi Devleti”ni yaratacak olan Kızılbaş devriminin başlangıç noktasına işaret eder.

Yedi yaşında öldürülme korkusuyla Lahican dağlarında beş yıl saklanan Şah İsmail, dedesi Şeyh Cüneyd ve babası Şeyh Haydar'ın Anadolulu ve Şamlı halifeleri Kızılbaş sufiler tarafından korunmuş, eğitilmiştir. On iki yaşını doldurduğunda 1499'da Lahica'dan yedi Kızılbaş sufi eşliğinde ayrılan Şah İsmail 1500 yılında Erzincan Sarıkaya Yaylası'nda toplanan Türkmen-Kızılbaş aşiretlerle yapılan büyük kurultayda “sen bizim şahımız ol” diyen 7.000 savaşçıyla yola çıkmış, Akkoyunlu Devleti'ni yıkarak Tebriz'de “taç” giyip, Safevi Kızılbaş Devleti'ni (1501) ilan etmiştir. 3. baskısı yapılan bu Kitap'ta, Safevi tarikatı ve devamı olan Safevi Devleti'nin ortaya çıkışı, dayandığı kökler, geçirdiği evreler ele alınmış, Safevi Tarikatı ve Devleti'nin çağdaşı olan aynı coğrafyada bulunan devletlerle olan dini-siyasi münasebetleri orijinal kaynaklardan aktarılmıştır. Bu alanda araştırma yapacakların ve Şah İsmail'i, Kızılbaş Aleviliğin siyasi tarihini araştırmacılar kadar konuya meraklı okurların da ilgisini çekeceğinden şüphem yoktur.