^{#smrgKİTABEVİ} Çölün Efendileri : Britanya ile Amerika'nın Orta Doğu'da Hâkimiyet Mücadelesi -

Genellikle Britanya İmparatorluğu'nun Orta Doğu'daki hükmünün, Cemal Abdünnasır gibi liderlerin başlattığı Arap milliyetçiliği dalgasıyla sona erdiğini düşünürüz. Ancak ödüllü tarihçi James Barr, bu ezber bozan çalışmasında asıl failin çok daha tanıdık olduğunu ileri sürüyor: Britanya'nın “en yakın müttefiki” Amerika Birleşik Devletleri.

1945'teki zaferinden sonra Britanya, Filistin'den Aden'e, İran'dan Ürdün'e kadar bölgenin mutlak hâkimiydi. Ancak rüzgâr tersine dönmek üzereydi. İmparatorluğun güvenliği için elzem olan “Hindistan yolu”, yerini Suudi Arabistan'ın devasa petrol yataklarına ve Süveyş Kanalı'nın jeopolitik kontrolüne bırakırken, Washington ve Londra arasındaki diplomatik nezaket yerini amansız bir güç savaşına bıraktı.

James Barr, gizliliği yakın zamanda kaldırılmış belgelerden, tozlu arşivlerden ve İngiliz bir casusun daha önce hiç yayımlanmamış günlüklerinden faydalanarak 1942 El Alameyn Muharebesi'nden 1967'de Britanya'nın Aden'i terk edişine kadar uzanan sancılı sürece ışık tutuyor. Amerika'nın Britanya aleyhtarı muhalefeti nasıl gizlice desteklediğini, Siyonist hareketin bu denkleme nasıl dâhil olduğunu ve müttefiklerin birbirlerine kurdukları tuzakları sürükleyici bir tempoyla anlatıyor.

Bugünkü Suriye, Irak ve İsrail-Filistin hattındaki bitmek bilmeyen kargaşayı anlamak için “müttefiklerin” gizli savaşını anlatan bu temel kaynağı mutlaka okumalısınız.

Guardian | New Statesman | History Today | Times Literary Supplement | BBC History Magazine Yılın Kitabı Ödülleri

“Nefis bir üslup ve derin bir araştırma… Çölün Efendileri klasik diplomasi tarihinin çok ötesine geçerek Britanya'nın gerileyişini ve Amerika'nın amansız yükselişini harika bir şekilde resmediyor.” Guardian

“Eğer Suriye ve Irak gibi yerlerdeki kargaşanın neden bu kadar içinden çıkılmaz olduğunu merak ediyorsanız Barr'ın kitabında çok önemli ipuçları bulacaksınız. Çölün Efendileri, Amerika'nın Arap dünyası ve Britanya'yla ilişkilerine dair pek çok şeyi açıklığa kavuşturuyor.” Kirkus Reviews

“Göz alıcı, tarafsız ve ufuk açıcı… Diplomatik hokkabazlıkların, siyasi ikiyüzlülüğün ve istihbaratçıların devreye girmesiyle başlayan cüretkâr operasyonların sürükleyici hikâyesi.” The Times

“Bölgedeki emperyalist oyunların sert bir iddianamesi niteliğinde. Çölün Efendileri, barındırdığı detaylar ve anekdotlarla etkileyici bir canlılığa sahip.” Sunday Times

“Mükemmel… Barr, zengin ve çeşitli kaynaklardan yararlanarak bir dizi dramatik olayı zarif bir bütünlükle örüyor. Musaddık'a karşı yapılan 1953 darbesini anlattığı kısımlar bir solukta okunan bir casusluk romanı gibi.” Wall Street Journal “Barr, bu dikkat çekici hikâyeye yeni detaylar eklemek için anıların ve arşivlerin derinliklerine inmiş. Geniş bir tuvali, insani dokunuşlar ve renkli ayrıntılarla işliyor… Hayranlık uyandırıcı bir araştırma.” Economist

“Barr, Britanyalı yetkililerin beceriksizlikle karışık kibirlerini, Amerikalı mevkidaşlarının cehaletten beslenen aşırı öz güvenleriyle karşılaştırıyor… Baştan sona büyüleyici.” Spectator

“Petrolü ve su yollarıyla Orta Doğu yükselen her dünya gücü için bir ilk adım, çökmekte olan imparatorluklar içinse nihai bir tuzaktı. Hâlâ da öyle. Barr, bu sürükleyici eserde günümüzdeki felaketlerin ve kendi emperyal gerileyişimizin karanlık tarihini gün yüzüne çıkarıyor.” Elizabeth F. Thompson, American University