^#smrgSAHAF Volga Bulgar Kitabeleri ve Volga Bulgarcası - 2005

Bugüne kadar bulunmuş ve yayımlanmış olan Volga Bulgar kitabelerinin hepsi Moğol istilâsından (1236) sonraki döneme aittir. Beş Bulgarca kitabe ile bir Arapça kitabe XIII. yüzyıl sonlarından kalma olup diğerleri XIV. yüzyılın ilk yarısında dikilmiştir. Şimdiki ,halde en eski Bulgar kitabesi Russkiy Urmat köyünde bulunmuş olan ve 680 / 1281 tarihini taşıyan bir kitabedir (1 No. lu kitabe). En yeni Bulgar kitabesi ise 758 / 1357-58 yıllarına aittir (52 No. lu kitabe).

Volga Bulgar kitabelerinin asıl yayılma alanı bugünkü Tatar Muhtar Cumhuriyetinin batı yarısı, özellikle Buinsk, Kuybışev ve Çiştopol bölgeleri ile Çuvaş Muhtar Cumhuriyetinin doğu sınır bölgelerini içine alır. Bu bölgeler, başlıca şehirleri Bulgar (bugün Bolgarı-Uspensköye), Biler (bugün Bilyarsk) ve Suvar (bugün Kuzneçiha) olan Volga Bulgar Devletinin (X.-XIV. yy.) asıl arazisini oluşturuyordu.

Volga Bulgar kitabeleri yayılma alanının en kuzey noktası Udmurt Muhtar SSC'nin Balezinsk bölgesindeki Gur'ya Kala mevkü ( 17. No. lu kitabe, tarihi 723 / 1323), en güney noktası Kuybışev bölgesinde Batrak yakınındaki Pravaya Volga mevkü (41 No. lu kitabe, tarihsiz), en doğu noktası Başkurt MSSC'nin merkezi Ufa (Başkurtça Öfö) şehrinin 45 km güneyindeki Çişmı köyü, en batı noktası da Çuvaş MSSC'nin merkezi Çeboksarı (Çuvaşça Şupaşkar) şehridir. (Kitaptan)